musiconline blog

hakkımızdaki gelişmeler & müziğe dair her şey blogumuzda!

Taş Plaklar

tas-plaklar

19. yüzyılın sonlarına doğru çıkan taş plaklar zamanın en büyük devrimlerinden biri olarak kabul edilmiş, dönem içerisinde ve sonrasında sıkça kullanılmaya başlamıştır. Çok daha sonrasında popülaritesini kaybetmeye başlayarak teknolojiye yenik düşmüştür.

Taş plaklar; iki tarafında da ses sinyalleri kaydedilmiş en ilkel plak türüdür. 1890'larda ortaya çıkmıştır. Okunabilmesi ve manalı ses üretimi için kullanılacak aracın 78,26 devirde çalışması gerekmektedir.
1940’lı yıllara kadar üretimi devam etmiş ancak çok kırılgan olması nedeniyle yerini aynı dönem içerisinde başka plak türlerine bırakmıştır. Taş plak ismi ise üretiminde kullanılan ebonit maddesinin yapısından gelmektedir. Gramofon ve yukarıda bahsettiğimiz gibi 78,26 devirde çalışan araçlarla kayıt okunabilmektedir. İlk seri üretimi ise Almanya’da başlamıştır.

Günümüz müzik endüstrisinde yüksek teknoloji ürünü ses üretme, kayıt ve dinleme cihazları kullanılmaktadır. Yani, analog müzik aletleri yerini elektronik müzik aletlerine bırakmaya devam ediyor. Durum böyle olsa da halen plak sesinin elektronik müzik sesinden çok daha kaliteli olduğunu söyleyen plak severler bulunmakta. Plak mekaniğine bakacak olursak bunu doğrulamamız mümkün olmaz ama plak kayıtlar dinlenirken sesin daha derinden gelmesi ve şarkıcının şarkısını sanki yanınızda söylüyormuşçasına hissettirmesi doğrudur.
Bunun asıl sebebi sesin günümüz kayıt formatlarındaki gibi sıkıştıma işlemine tabi tutulmamasıdır yani herhangi bir veri kaybı yaşanmamaktadır.

Peki pikap adı verdiğimiz cihazlar taş plaktaki ses nasıl okur?

En basit tabiriyle pikap ya da gramofonlar, plaklar üzerindenki mikro seviyelerdeki girinti çıkıntıları kullanarak ses üretir. Şöyle ki;
Plağın üzerindeki kolun ucunda küçük bir iğne mevcuttur. Ayrıca bu iğneye bağlı küçük bir bobin ve içerisindeki mıknatıs da kolun içerisine konumlandırılmıştır. İğne çıkıntılar üzerinde hareket ederken, bu hareketler mıknatısı da hareketlendirmekte ve meydana gelen bu hareket ve bobin sayesinde bir elektrik akımı oluşmaktadır. Özel yükselticiler kullanılarak bu elektrik akımı hoparlöre gönderilir ve ses elde edilmiş olur. Kısaca plak üzerindeki çıkıntılardan önce elektrik sonrasında ise ses dalgası üretmiş oluyoruz.

Günümüzde plak ve plakseverler artıyor.

Yüksek teknolojiye sahip birçok müzik cihazı ve kayıt formatı olmasına rağmen plak dinleyenlerin sayısı hiç de azımsanacak sayıda değil. Ayrıca plakçalarların fiyatının düşmesi, plak ürünlerinin piyasada bulunurluğunun yükselmesi sonucunda bu sayı gün geçtikçe artmakta.
Yapılan bazı küçük çaplı anketler sonucuna göre, plak kullanımının asıl sebebi; geçmiş günleri çağrıştırması ve antikaya gösterilen ilgi olarak gösterilmiştir.

Bilgi paylaştıkça çoğalır!